|
Mortgage Nedir?
Türk Dil Kurumu'na göre Türkçesi "tutsat"tır. Bir malın
kendisinin güvence olarak gösterilerek, ödünç alınan parayla
satın alınması anlamına gelen iktisadi terim. İpotekli satış,
ya da Mortgage'lı satış olarak da adlandırılır.
Tutulu satış genellikle taşınmaz mal (çoğunlukla da yapı)
satınalımlarında kullanılır. Bu gibi satışlarda, parasal
kurumlar ödünç verdikleri tutar (kredi) geri ödenene dek,
taşınmaz mala el koyabilme yetkisini ellerinde tutarlar. Bu
tutu, parasal kurumların ödünç verdikleri para için bir
güvence niteliğindedir. Bu yöntem, özel ya da tüzel
kişilerin, bir taşınmaz malın ederi kadar paraları
başlangıçta olmasa da, malı alıp, genellikle 15-30 yıllık
süre içerisinde parça parça ödemelerini ve sonunda da
tümüyle sahip olmalarını sağlar. Ödeme tamamlandığında, tutu
durumu ortadan kalkar.
Ödünç verilen tutar, ödünç isteyenin geri ödeme kapasitesine
(genellikle aylık gelirinden giderleri çıkarıldıktan sonra
hesaplanır) ve satın alınmak istenen taşınmaz malın "Hemen
Paraya Çevrilebilir Değeri"ne (HPÇD) bağlıdır. HPÇD
genellikle malın değerinin %75'i ile %90'ı arasında olur ve
borcun ödenememesi durumunda malın parasal kurumca hemen
satılabileceği tutara denk gelir. Tutu yöntemiyle alınan
mallar, borcun ödenememesi durumunda, parasal kurumca,
genellikle ederinin biraz altında beklemeden satılırlar.
Tutu yöntemiyle ödünç alınan tutarın geri ödenmesinde,
genellikle o ülkedeki vergi yasalarına ve ödünç alanın
alabileceği rizikolara bağlı olarak değişik parasal yapılar
kullanılır. Örneğin borç faizlerinin vergiden düşülebildigi
ülkelerde, geri ödemelerin sanki hepsi faiz ödemesiymiş gibi
yapılandırılır. Ya da, ödünç alınan tutarın değişik
oranlardaki bölümü (ödünç alanın riziko seçimine göre) borsa
fonlarına yatırılarak ödemeler oradan gelen gelirle yapılır.
Birçok ülkede, özellikle de gelişmiş ekonomilerde, ev,
işyeri satınalımlarının tutu yöntemiyle yapılması çok
olağandır.
Kaynak: tr.wikipedia.org
|
|
|
